Bliksem met een ballon

Een onweersbui is groot en een beetje spannend. Het begint met iets wat je zelf kunt doen, met een ballon en je eigen haar.

Wat heb je nodig?

een ballon
droog haar of een wollen trui
kleine snippertjes papier
een metalen deurklink

Zo doe je het

Blaas de ballon op en knoop hem dicht.
Wrijf de ballon een keer of tien snel over je haar of over een wollen trui.
Til de ballon langzaam op, een paar centimeter boven je hoofd. Wat doet je haar?
Houd de ballon boven de papiersnippers. Wat gebeurt er?
Wrijf de ballon nog eens goed en houd hem in een donkere kamer vlak bij een metalen deurklink. Soms zie of hoor je een piepklein vonkje.

Wat zie je?

Je haar gaat rechtop staan en wil naar de ballon toe. De papiertjes springen omhoog en blijven aan de ballon plakken. Soms hoor je een zachte knetter.

Let op: Ballonnen en stukjes kapotte ballon horen niet in de mond, kleine kinderen kunnen erin stikken. Ruim kapotte ballonnen meteen op.

kleinegrotevragen.nl/proefjes/bliksem-met-een-ballon

Ontdekkingspaspoort

Waarom gebeurt dat?

Door het wrijven krijgen de ballon en je haar allebei een beetje lading, een soort onzichtbare elektriciteit. De ballon krijgt de ene soort en je haar de andere, en die trekken elkaar aan. In een onweerswolk botsen ijsdeeltjes en hagelkorrels de hele tijd tegen elkaar. Zo raakt de wolk ook geladen, alleen veel en veel meer dan jouw ballon. Wordt die lading te groot, dan springt er een gigantische vonk over. Dat is bliksem.

Voor ouders

Bij het wrijven gaan kleine deeltjes met lading, elektronen, van het haar naar de ballon. De ballon wordt negatief geladen en het haar positief. Het werkt het best bij droog weer, want vocht in de lucht laat de lading weglekken. Het vonkje bij de deurklink is hetzelfde verschijnsel als bliksem, alleen ontelbaar veel kleiner. De donder hoor je doordat bliksem de lucht in een flits heel heet maakt, waardoor die met een klap uitzet.

dit proefje hoort bij

Hoe ontstaat bliksem?

Bliksem is een gigantische elektrische vonk. In een onweerswolk botsen ijsdeeltjes en hagel tegen elkaar, waardoor de wolk bovenin vooral plus en onderin vooral min lading krijgt. Wordt het verschil te groot, dan springt de lading door de lucht en zie je een flits.

Op die pagina staan ook de bronnen.

Nog een? Kan een ei drijven? of alle proefjes.