Het korte antwoord
Regenwater lost piepkleine beetjes zout en andere mineralen op uit stenen op het land. Rivieren brengen dat naar zee. Als zeewater verdampt, blijft het zout achter. Zo is er in miljoenen jaren heel veel zout in de zee terechtgekomen.
Waarom is zeewater zout?
Wie bij het zwemmen ooit een slok zeewater binnenkreeg, weet het meteen. Bah, zout. Maar waar komt al dat zout vandaan? Er staat echt niemand met een gigantische zoutstrooier aan de kust.
Het begint op het land. Regenwater is een heel klein beetje zuur. Als het op bergen en stenen valt, lost het daar piepkleine stukjes mineralen uit op. Zout is er één van.
Dat water stroomt via beekjes en rivieren naar zee en neemt het zout mee. Rivierwater proef je niet als zout, omdat er maar heel weinig in zit.
In zee gebeurt daarna iets handigs. De zon laat water verdampen, maar het zout gaat niet mee de lucht in. Dat blijft gewoon achter in de zee. Het water komt later weer naar beneden als regen, en het rondje begint opnieuw.
Er komt ook zout van onderen. Op de bodem van de oceaan zitten scheuren waar zeewater heel heet wordt door gloeiend gesteente diep in de aarde. Dat hete water lost extra mineralen op en blaast ze terug de zee in.
Dat gaat al miljoenen jaren zo. Ongeveer drie en een halve procent van zeewater is zout. In een emmer van tien liter zit dus zo’n 350 gram zout, een flinke berg als je het eruit zou kunnen halen.
En de Dode Zee? Daar drijf je zonder moeite, zo zout is het water. Er stroomt wel water in, maar geen water uit. Het verdampt alleen, en het zout blijft liggen.
Ga samen verder
Los een theelepel zout op in een glas warm water en giet een laagje op een schoteltje. Zet het in de vensterbank en kijk na een paar dagen wat er nog over is.
Probeer het zelf
Leg een ei in een glas gewoon water en het zakt naar de bodem. Maar met een paar lepels zout gebeurt er iets geks. Naar het proefje: Kan een ei drijven?
Voor ouders
Het zout in zee komt grotendeels van verwering van gesteente op land. Regen neemt wat koolstofdioxide uit de lucht op en wordt daardoor licht zuur. Dat zure water breekt gesteente langzaam af en maakt ionen vrij, opgeloste deeltjes met een elektrische lading. Rivieren voeren die af naar zee. Daarnaast zijn er hydrothermale bronnen op de oceaanbodem, waar zeewater door magma wordt verhit en extra mineralen oplost.
Natrium en chloride, samen het gewone keukenzout, maken meer dan 90 procent uit van alle opgeloste ionen in zeewater. Zeedieren gebruiken sommige andere stoffen, zoals ijzer en zink, maar natrium en chloride blijven grotendeels in het water. Gemiddeld is zeewater voor ongeveer 3,5 procent zout (35 gram per kilo). Waar veel verdamping is en weinig zoet water bijkomt, zoals in de Middellandse Zee, is het water zouter.
- U.S. Geological Survey (USGS), Why is the ocean salty?
- Woods Hole Oceanographic Institution, What makes the ocean salty?
