Het korte antwoord
We draaien met de aarde mee, samen met de lucht, de huizen en alles om ons heen. Die draai gaat heel gelijkmatig, zonder remmen of schokken. Je evenwichtsorgaan merkt vooral veranderingen in snelheid en richting, en daarom voel je er niks van.
Waarom merk je niet dat de aarde draait?
Draai vijf keer snel rondjes in de kamer en de vloer lijkt te golven. Maar de aarde draait de hele dag door, en niemand valt om bij het ontbijt. Hoe kan dat?
De aarde draait in ongeveer 24 uur één keer rond. Dat gaat best hard. In Nederland schuif je met ongeveer 1000 kilometer per uur mee, sneller dan een vliegtuig. Jij, je huis, de bomen en zelfs de lucht gaan allemaal precies even snel mee.
Je lichaam voelt geen snelheid. Het voelt veranderingen. In de auto merk je het als de auto optrekt, remt of een scherpe bocht maakt. Rijdt hij lekker rustig rechtdoor, dan kun je met je ogen dicht bijna niet zeggen of je rijdt of stilstaat.
Dat voelen doet je evenwichtsorgaan, diep binnen in je oor. Daar zitten kleine gebogen buisjes met vocht. Draai je snel rond, dan komt dat vocht in beweging. Stop je ineens, dan klotst het nog even door, en dat geeft dat draaierige gevoel.
De aarde maakt maar één rondje per dag, terwijl een draaimolen dat in een paar tellen doet. De draai van de aarde is zo langzaam en zo gelijkmatig dat het vocht in je oren er niks van merkt.
Fijn dat de lucht ook meedraait, trouwens. Anders zou er de hele dag een storm over je heen razen die harder gaat dan een raceauto.
Ga samen verder
Ga op een draaistoel zitten met je ogen dicht en laat iemand je heel langzaam en gelijkmatig ronddraaien. Merk je nog dat je draait? En wat voel je als diegene ineens stopt?
Voor ouders
Het evenwichtsorgaan in het binnenoor bestaat uit drie halfcirkelvormige kanalen gevuld met vocht en twee kleine zakjes met kalkkristalletjes, de otolieten. De kanalen registreren draaibewegingen, maar eigenlijk alleen als de draaisnelheid verandert. Bij een constante draai beweegt het vocht na een tijdje mee met de kanalen en vallen de signalen weg. Stop je plotseling, dan beweegt het vocht nog even door en meldt je brein een draai die er niet meer is. Dat is duizeligheid na de draaimolen.
Natuurkundig is het de traagheidswet van Newton: een voorwerp dat met constante snelheid beweegt, merkt daar zelf niets van. Aan de evenaar draait het aardoppervlak met zo’n 1600 kilometer per uur, in Nederland met ruim 1000 kilometer per uur. Maar de hoeksnelheid, hoeveel graden je per seconde draait, is piepklein: één rondje in 24 uur. Dat ligt ver onder wat je evenwichtsorgaan kan waarnemen.
- EarthSky, Why don’t we feel Earth’s spin?
- NASA StarChild, Why does the Sun rise in the east and set in the west?
