Het korte antwoord
Kippenvel ontstaat doordat piepkleine spiertjes in je huid je haartjes rechtop trekken. Rond elk haartje komt dan een bultje. Dat gebeurt als je het koud hebt, maar ook als je schrikt of muziek hoort die je raakt.
Waarom krijg ik bultjes op mijn arm als ik het koud heb?
Je komt uit het zwembad, er waait een frisse wind en ineens zitten je armen vol kleine bultjes. Net een geplukte kip.
Aan elk haartje op je huid zit een piepklein spiertje. Krijg je het koud, dan stuurt je lichaam een seintje en trekken al die spiertjes tegelijk samen. Je haartjes gaan rechtop staan en de huid rond elk haartje wordt een bultje.
Dieren met een dikke vacht hebben daar echt iets aan. Als hun haren overeind staan, blijft er een laagje warme lucht tussen hangen, een beetje zoals in een donsjas. Een poes of een musje ziet er dan ook ineens een stuk dikker uit.
Wij hebben nog maar heel dunne, kleine haartjes. Die houden bijna geen warmte vast, dus bij ons is kippenvel vooral iets wat is overgebleven van heel lang geleden. Een trui doet het een stuk beter.
Kippenvel komt ook als je schrikt, iets heel spannend vindt of muziek hoort die je ineens prachtig vindt. Je lichaam zet dan hetzelfde knopje om, ook al is er niks kouds of gevaarlijks in de buurt.
Kijk de volgende keer maar eens goed naar je arm als er een spannend stukje in een film komt. Grote kans dat je haartjes meedoen.
Ga samen verder
Zet om de beurt een liedje op waar je zelf kippenvel van krijgt en kijk met een vergrootglas naar de haartjes op elkaars arm. Bij wie gaan ze overeind staan, en bij welk stukje van het liedje precies?
Voor ouders
Kippenvel heet officieel cutis anserina of piloerectie. Het werk wordt gedaan door de musculus arrector pili, een klein glad spiertje dat aan elk haarzakje vastzit. Dat spiertje stuur je niet bewust aan. Het hoort bij het autonome zenuwstelsel, dat ook je hartslag en ademhaling regelt. Bij kou, schrik of spanning schakelt het sympathische deel in, de zogeheten vecht of vluchtreactie, en trekken de spiertjes samen.
Bij dieren met een vacht isoleert de rechtopstaande laag haar en lijkt het dier groter en dreigender, denk aan een kat met een hoge rug. Bij mensen is dat effect grotendeels verdwenen. Kippenvel bij muziek hangt samen met het beloningssysteem in de hersenen. Onderzoek liet zien dat daarbij dopamine vrijkomt, vooral op momenten waarop de muziek iets onverwachts doet.
- Schooltv, Wat is kippenvel?
- Radboud Universiteit, Waarom krijgen we kippenvel als we naar muziek luisteren?
- NEMO Kennislink, Waarom muziek je kippenvel kan bezorgen
