Het korte antwoord
Omdat de zon in de herfst steeds later opkomt. Op de laatste zondag van oktober gaat de klok daarom om drie uur 's nachts terug naar twee uur. Dat heet wintertijd en is eigenlijk onze gewone tijd. In maart gaat de klok weer een uur vooruit, zodat het in de zomer 's avonds langer licht is.
Mama? Waarom gaat de klok een uur terug?
Zaterdagavond ga je gewoon naar bed, en zondagochtend is het ineens een uur vroeger dan je dacht. De klok is in de nacht een uur teruggegaan. Maar hoe kan dat nou, tijd terugzetten?
Eigenlijk is de klok een afspraak. Iedereen in Nederland spreekt af hoe laat het is, zodat school, de bakker en de trein allemaal op dezelfde tijd lopen. En een afspraak kun je verzetten.
In de zomer komt de zon heel vroeg op. Rond de langste dag van het jaar is het al licht als bijna iedereen nog slaapt. Daarom gaat de klok op de laatste zondag van maart een uur vooruit. Je staat dan op hetzelfde moment op als altijd, maar het blijft 's avonds een uur langer licht om buiten te spelen.
In de herfst komt de zon steeds later op. Bleven we op zomertijd, dan kwam de zon eind oktober pas na acht uur op en fietste je in de schemer naar school. Daarom gaat de klok op de laatste zondag van oktober weer terug, midden in de nacht. Om drie uur is het ineens weer twee uur. Dat heet wintertijd, en eigenlijk is dat gewoon onze normale tijd.
Die nacht slaap je een uur langer. Tenminste, volgens de klok. Je lichaam heeft namelijk ook een klok, en die weet niets van onze afspraak. Grote kans dat je zondag gewoon op je oude tijd wakker bent, dus een uur vroeger dan anders. Na een paar dagen is je lichaam eraan gewend.
Het klokverzetten is al meer dan honderd jaar oud. Nederland deed het voor het eerst in 1916. Het idee was dat mensen 's avonds minder lampen nodig hadden. In Europa wordt al jaren gepraat over stoppen met verzetten, maar voorlopig gaat de klok gewoon twee keer per jaar om.
Je telefoon springt vanzelf een uur terug. Loop zondag eens door het huis en kijk welke klokken dat niet doen. De oven? De magnetron? De klok in de auto?
Ga samen verder
Tel zondag samen hoeveel klokken in huis je zelf moet verzetten. En kijk een paar dagen later om acht uur 's ochtends uit het raam: is het buiten lichter dan vorige week om dezelfde tijd?
Voor ouders
Wintertijd is de standaardtijd in Nederland: Midden-Europese Tijd, een uur later dan Greenwich (UTC+1). Zomertijd is UTC+2 en loopt van de laatste zondag van maart tot de laatste zondag van oktober. Dat is in de hele Europese Unie hetzelfde geregeld, in richtlijn 2000/84/EG. In 2026 gaat de klok terug in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober, om 3.00 uur naar 2.00 uur.
Nederland had in 1916 voor het eerst zomertijd, daarna met tussenpozen. Van 1946 tot en met 1976 werd de klok niet verzet. Na de oliecrisis kwam de zomertijd in 1977 terug, onder meer om energie te besparen. In 2018 stelde de Europese Commissie voor om met het verzetten te stoppen, na een raadpleging waarin 84 procent van de 4,6 miljoen deelnemers daarvoor was. De lidstaten zijn het nog niet eens geworden, ook niet over welke tijd dan zou blijven.
