Het korte antwoord
Nee. Een vallende ster is een steentje uit de ruimte, vaak kleiner dan een zandkorrel, dat razendsnel de lucht in schiet. Het perst de lucht voor zich zo hard samen dat die heet wordt en opgloeit. Dat zie je als een korte streep licht.
Valt daar nou echt een ster naar beneden?
Je ligt op je rug in het gras, het is al donker, en ineens schiet er een lichtje langs de hemel. Weg. Was dat nou een ster die naar beneden viel?
Gelukkig niet. Een echte ster is een enorme bol vuur, net als de zon, en die past echt niet in onze lucht. Wat je ziet is een piepklein steentje uit de ruimte, vaak nog kleiner dan een korrel zand uit de zandbak.
Zo’n steentje zweeft door de ruimte en komt de aarde tegen. Het gaat dan ontzettend hard, veel sneller dan een raket. Op zo’n honderd kilometer hoogte botst het tegen de lucht die om de aarde heen zit.
Omdat het zo hard gaat, wordt de lucht vlak voor het steentje in een flits heel stevig samengeperst. Daar wordt lucht gloeiend heet van. Het steentje en de lucht eromheen gaan opgloeien en dat lichtspoor zie jij als een streep licht. Het steentje zelf is daarna meestal helemaal op.
Heel soms is een steen groter en blijft er een stukje over dat echt op de grond terechtkomt. Zo’n gevonden steen uit de ruimte heet een meteoriet. Die zijn zeldzaam, dus de kans dat er eentje in je tuin ligt is klein. Kijken mag natuurlijk altijd.
In augustus zie je er extra veel. De aarde vliegt dan door een spoor van stofjes dat een komeet lang geleden heeft achtergelaten. Die regen van vallende sterren heet de Perseïden. Als het helder is, zie je er op een goede nacht soms wel eentje per minuut.
En zie je er een? Dan heb je ongeveer een seconde om snel een wens te doen. Wetenschappelijk bewezen werkt dat niet, maar het is wel een heel goede reden om nog even buiten te blijven liggen.
Ga samen verder
Pak een fietspomp, houd je vinger op het gaatje en pomp een paar keer snel. Voel dan samen aan de onderkant van de pomp: die wordt warm, omdat je de lucht samenperst. Een vallende ster doet hetzelfde, alleen duizenden keren harder. En half augustus kun je samen op een dekentje gaan liggen en tellen hoeveel vallende sterren jullie in tien minuten zien.
Voor ouders
Zolang zo’n brokje nog in de ruimte zweeft heet het een meteoroïde. Het lichtspoor in de lucht is een meteoor, en een stuk dat de grond haalt is een meteoriet. De meeste meteoroïden zijn stofkorrels van zandkorrel tot erwtformaat en ze komen met tienduizenden kilometers per uur binnen. Dat ze oplichten komt niet vooral door wrijving, zoals vaak gezegd wordt. Het deeltje gaat zo snel dat de lucht ervoor niet opzij kan en sterk wordt samengeperst. Die samengeperste lucht wordt extreem heet, het deeltje verdampt en de gloeiende lucht en damp geven licht.
Een meteorenzwerm ontstaat als de aarde op haar baan om de zon door een stofspoor van een komeet trekt. Bij de Perseïden is dat komeet Swift-Tuttle, die ongeveer elke 135 jaar langs de zon komt. Omdat de aarde elk jaar rond dezelfde datum door dat spoor gaat, piekt de zwerm steeds rond 12 en 13 augustus. Per dag komt er volgens NASA zo’n 44.000 kilo aan ruimtemateriaal op aarde terecht, bijna allemaal als fijn stof.
- Astronomie.nl, Bij helder weer elke minuut een vallende ster tussen 12 en 14 augustus
- NASA Science, Meteor Showers
- NASA Science, Meteors and Meteorites: Facts
